อ่านว่า 「โนส เบ-โมส」 — จุดที่คนไทยพลาดกันแทบทุกคนคือตัว v ครับ ภาษาสเปนไม่มีเสียง「ว」และไม่มีเสียง v แบบภาษาอังกฤษ ดังนั้นไม่ใช่「โนส เว-โมส」นะครับ
ความหมายคือ 「แล้วเจอกันนะ」「ไว้เจอกันใหม่」 ครับ และที่สนุกคือประโยคนี้แปลตรงตัวได้ว่า「เราเจอกัน」 — เป็นรูปปัจจุบันเต็ม ๆ ทั้งที่ความหมายพูดถึงอนาคต วันนี้เราจะแกะกันให้เห็นทีละชิ้นเลยนะครับ
nos vemos แปลว่าอะไร? คำตอบสั้น ๆ คือ「แล้วเจอกันนะ」
”nos vemos”(อ่านว่า โนส เบ-โมส)เป็นคำลาในภาษาสเปน แปลได้ว่า「แล้วเจอกันนะ」「ไว้เจอกันใหม่」「เจอกันนะ」 ครับ
สิ่งที่หลายคนไม่รู้คือ สำนวนนี้ถูกเก็บไว้ในพจนานุกรมของราชบัณฑิตยสภาสเปน (RAE) จริง ๆ ไม่ได้เป็นแค่ประโยคที่คนพูดกันเองครับ
RAE เก็บ nos vemos ไว้ในหัวคำ ver(เห็น/เจอ)แล้วให้นิยามไว้สั้นที่สุดเท่าที่จะสั้นได้ว่า ”expr. hasta la vista” ครับ
555 ถูกของคุณเลยครับ ต้องเปิดต่ออีกหนึ่งชั้น
พอไปเปิดหัวคำ vista(การมองเห็น)จะเจอ hasta la vista พร้อมนิยามว่า ”expr. U. para despedirse” ซึ่งแปลว่า「สำนวนที่ใช้กล่าวคำลา」
เรียงกันสองชั้นแล้วก็ได้คำตอบว่า nos vemos = คำลา นั่นเองครับ ไม่มีอะไรซับซ้อนเลย
เพราะฉะนั้น ถ้ามีคนพูด nos vemos ใส่คุณตอนกำลังจะแยกย้าย ให้เข้าใจได้ทันทีเลยครับว่าเขากำลังบอกว่า 「ไปก่อนนะ ไว้เจอกันใหม่」
แต่เสน่ห์ของคำนี้อยู่ที่โครงสร้างข้างในครับ เพราะมันไม่ใช่คำอุทานลอย ๆ แต่เป็นประโยคที่สมบูรณ์แบบมีประธานมีกริยาครบ เราไปแกะกันทีละชิ้นเลยครับ
แยกชิ้นส่วน nos + vemos —「nos」ทำหน้าที่เหมือนคำว่า「กัน」ในภาษาไทยเป๊ะ
มาแยกเป็นชิ้น ๆ กันนะครับ มีแค่ 2 ชิ้นเท่านั้นเอง
nos = สรรพนามบุรุษที่ 1 พหูพจน์ แปลว่า「พวกเรา」ในฐานะผู้ถูกกระทำ
vemos = กริยา ver(เห็น/เจอ)ที่ผันตามประธาน nosotros(พวกเรา)ในรูปปัจจุบัน
ต่อกันแล้วได้คำแปลตรงตัวว่า 「พวกเราเห็นกันและกัน」 ครับ
ได้ครับ! และนี่คือจุดที่ผมชอบที่สุดของบทความนี้เลย
ภาษาไทยมีคำเดียวที่ทำหน้าที่เหมือน nos เป๊ะ ๆ อยู่แล้ว นั่นคือคำว่า 「กัน」
เจอกัน/มองกัน/ช่วยกัน/รักกัน — เห็นไหมครับว่าคำนี้บอกว่า「ทำใส่กันไปมาสองทาง」
เพราะฉะนั้น nos vemos =「(เรา)เจอกัน」 ครับ ตรงตัวขนาดนั้นเลย
ในทางไวยากรณ์ การใช้สรรพนามแบบนี้เรียกว่า ”recíproco”(การกระทำต่อกันและกัน)ครับ
ตำราไวยากรณ์ฉบับทางการของราชบัณฑิตยสภาสเปน(Nueva gramática de la lengua española หรือ NGLE)อธิบายไว้ชัดเจนว่า ภาษาสเปนไม่มีสรรพนามที่ใช้เฉพาะกับความหมาย「ต่อกันและกัน」เลย — ตัว nos, os, se ที่มีอยู่แล้วนี่แหละ ถูกหยิบมาใช้ทั้งกับ「ทำใส่ตัวเอง」และ「ทำใส่กันและกัน」
NGLE ยกตัวอย่างเทียบให้เห็นภาพไว้ว่า
Ella se cuida.
(เธอดูแลตัวเอง)⇒ ทำใส่ตัวเองEllos se cuidan (unos a otros).
(พวกเขาดูแลกันและกัน)⇒ ทำใส่กันไปมา※ตัวอย่างจาก「Nueva gramática de la lengua española, §16.5 Los pronombres recíprocos」
ตัวสรรพนามหน้าตาเหมือนกันเป๊ะ แต่ความหมายแตกออกเป็นสองทาง — ตัวที่ตัดสินว่าเป็นแบบไหนคือบริบท ครับ
ในกรณีของคำลา nos vemos ไม่มีใครตีความว่า「พวกเรามองตัวเองในกระจก」แน่นอน เพราะสถานการณ์คือกำลังจะแยกย้ายกัน ทุกคนจึงเข้าใจตรงกันทันทีว่าหมายถึง「เจอกัน」ครับ
ตาไวมากครับ! ตรงนี้คือความต่างข้อเดียวที่ต้องจำ
ภาษาไทย:เจอ + กัน(ต่อท้าย)
ภาษาสเปน:nos + vemos(นำหน้า)
ชิ้นส่วนเหมือนกันทุกอย่าง แค่สลับที่กันเท่านั้นเองครับ ถ้าจำภาพนี้ได้ เวลาเจอ nos escribimos(เขียนหากัน)หรือ nos llamamos(โทรหากัน)คุณจะอ่านออกทันทีเลยนะครับ
ส่วนตัวกริยา ver เองก็มีเรื่องที่ต้องปรับความเข้าใจนิดหนึ่งครับ
คนไทยส่วนใหญ่จำ ver ว่าแปลว่า「เห็น/ดู」ซึ่ง RAE ก็ให้ความหมายแรกไว้แบบนั้นจริง ๆ คือ「รับรู้สิ่งต่าง ๆ ด้วยตาผ่านการทำงานของแสง」
แต่ RAE ยังบันทึกอีกความหมายหนึ่งไว้ด้วยว่า ”Encontrarse con alguien o estar con él”(ไปพบใครสักคน หรืออยู่กับเขา)พร้อมตัวอย่างว่า “Mañana voy a ver a mi amigo”(พรุ่งนี้ผมจะไปหาเพื่อน)
ฝั่งพจนานุกรมสเปนสำเนียงเม็กซิโก Diccionario del español de México(DEM)ก็เขียนไว้ตรงกันว่า ”Encontrar a alguien para hablar con él o visitarlo”(ไปพบใครสักคนเพื่อคุยหรือไปเยี่ยม)พร้อมตัวอย่าง “Te veré en el café”(เดี๋ยวเจอกันที่ร้านกาแฟนะ)
โครงสร้างของ ”nos vemos”
nos(พวกเรา・ในความหมาย「กันและกัน」)+ vemos(ver รูปที่ผันตาม nosotros = เห็น/เจอ)
⇒ แปลตรงตัว「เราเจอกัน」⇒ ใช้จริงว่า 「แล้วเจอกันนะ」
●nos ทำหน้าที่เดียวกับคำว่า「กัน」ในภาษาไทย ต่างกันแค่ตำแหน่ง(สเปนอยู่หน้ากริยา ไทยอยู่หลังกริยา)
●ver ไม่ได้แปลว่า「เห็น」อย่างเดียว RAE และ DEM บันทึกความหมาย「ไปพบใครสักคน」ไว้ด้วย
●NGLE จัด nos vemos ไว้ในกลุ่ม oraciones exclamativas lexicalizadas(ประโยคอุทานที่กลายเป็นสำนวนตายตัว)คือเป็นประโยคเต็ม ไม่ใช่คำอุทานลอย ๆ
ทำไม nos vemos ใช้รูปปัจจุบัน แต่แปลเป็นอนาคต?
นี่คือคำถามที่ผมรอให้ถามเลยครับ! เป็นหัวใจของคำนี้จริง ๆ
คำตอบคือ ภาษาสเปนมีการใช้แบบที่เรียกว่า ”presente prospectivo”(รูปปัจจุบันที่มองไปข้างหน้า)อยู่ครับ
NGLE นิยามไว้ว่ามันคือรูปปัจจุบันที่ 「พูดถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นหลังจากตอนที่พูด」 — คือหน้าตาเป็นปัจจุบัน แต่เนื้อหาเป็นอนาคตครับ
เรื่องนี้ไม่ใช่ข้อยกเว้นเฉพาะคำลา แต่เป็นระบบที่ใช้กันทั่วไปในภาษาสเปนเลยครับ NGLE ยกตัวอย่างประโยคจริงไว้หลายประโยค
รูปปัจจุบันที่ใช้พูดถึงอนาคต(presente prospectivo)
・El avión a París sale a las diez.
(เครื่องบินไปปารีสออกสิบโมง ⇒ ยังไม่ออก แต่ใช้รูปปัจจุบัน)・Mañana regreso antes del amanecer.
(พรุ่งนี้ผมกลับก่อนฟ้าสาง)・Después nos reunimos todos en el merendero.
(เดี๋ยวพวกเราเจอกันทั้งหมดที่ร้านอาหาร)・Nosotros nos quedamos este verano en Vetusta.
(หน้าร้อนนี้พวกเราอยู่ที่เบตุสตา)※ตัวอย่างจาก「Nueva gramática de la lengua española, §23.6n」
เห็นตรงกันเลยครับ! และนี่แหละคือข้อได้เปรียบของคนไทยในการเรียนจุดนี้
ภาษาไทยกริยาไม่ผันตามเวลาอยู่แล้ว เราพูดว่า「พรุ่งนี้เจอกันนะ」ได้เลยโดยไม่ต้องใส่「จะ」ก็ยังเข้าใจกันรู้เรื่อง
คนที่พูดภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่จะงงกับ nos vemos มากกว่าคนไทยเยอะ เพราะเขาถูกฝึกให้ต้องใส่ will ทุกครั้งครับ
แต่ NGLE ยังเขียนเงื่อนไขสำคัญกำกับไว้ด้วยครับ — โดยปกติแล้ว รูปปัจจุบันแบบนี้ต้องมีคำบอกเวลาหรือส่วนขยายมาช่วยชี้ว่าเหตุการณ์อยู่ข้างหน้า(เช่น mañana/a las diez/este verano)ไม่งั้นคนฟังจะไม่รู้ว่าหมายถึงตอนไหน
แล้ว nos vemos ที่พูดโดด ๆ ไม่มีคำบอกเวลาเลยล่ะ ทำไมถึงเข้าใจกันได้?
เพราะมันแข็งตัวกลายเป็นสำนวนไปแล้วครับ
NGLE ระบุชื่อ nos vemos และ ahí nos vemos ไว้ตรง ๆ ว่าเป็น ”oraciones exclamativas lexicalizadas”(ประโยคอุทานที่กลายเป็นสำนวนตายตัว)ที่ใช้เป็นคำลา
พอกลายเป็นสำนวนแล้ว มันไม่ต้องพึ่งคำบอกเวลาอีกต่อไป — แค่ได้ยินตอนกำลังจะแยกย้าย ทุกคนก็เติมคำว่า「ไว้คราวหน้า」ให้เองโดยอัตโนมัติครับ
และมีอีกจุดที่ละเอียดอ่อนแต่ควรรู้ครับ
NGLE อธิบายว่าการเลือกใช้รูปปัจจุบันแทนรูปอนาคตในบริบทแบบนี้ มักเน้นความมั่นใจของผู้พูดว่าเหตุการณ์นั้นจะเกิดขึ้นแน่นอน(ตำราใช้คำว่าเป็นเหตุการณ์ข้างหน้าที่「ไม่มีใครสงสัยว่าจะเกิดขึ้นไหม」)
พูดได้ครับ ไวยากรณ์ถูกต้องทุกประการ nos veremos คือรูปอนาคตของประโยคเดียวกันเลย
แต่ผมอยากให้สังเกตความรู้สึกที่ต่างกันนะครับ
nos vemos ⇒ 「ยังไงก็ได้เจอกันอยู่แล้ว」 พูดเบา ๆ สบาย ๆ เหมือนเรื่องธรรมดา
nos veremos ⇒ 「สักวันหนึ่งเราจะได้เจอกัน」 ฟังเป็นทางการและดูจริงจังขึ้นมาทันที
ในชีวิตประจำวันคนใช้ nos vemos ครับ ส่วน nos veremos เก็บไว้ตอนที่อยากให้มันหนักแน่นเป็นพิเศษก็พอ
สุดท้ายของหัวข้อนี้ มีกับดักเล็ก ๆ ที่ควรรู้ไว้ครับ
เพราะ nos vemos เป็นรูปปัจจุบันจริง ๆ มันจึงยังใช้ในความหมายปัจจุบันตามปกติได้ด้วย ถ้ามีส่วนขยายมากำกับ
・Nos vemos todos los días.
(พวกเราเจอกันทุกวัน)⇒ เป็นการเล่าความจริงในปัจจุบัน ไม่ใช่คำลา
・Casi no nos vemos últimamente.
(ช่วงนี้พวกเราแทบไม่ได้เจอกันเลย)⇒ เล่าสถานการณ์ ไม่ใช่คำลา
※วิธีแยกง่ายมากครับ ⇒ ถ้าพูดตอนกำลังจะแยกย้ายกัน = คำลา/ถ้ามีคำบอกความถี่หรืออยู่กลางบทสนทนา = ความหมายตรงตัว
วิธีออกเสียง nos vemos — จุดที่คนไทยพลาดบ่อยที่สุดคือตัว v
คำนี้สั้นและสะกดง่าย แต่คนไทยออกเสียงพลาดกันเกือบทุกคนครับ มาไล่ทีละจุดกัน
1. ตัว v ไม่ใช่เสียง「ว」และไม่ใช่เสียง v แบบอังกฤษ
นี่คือจุดที่สำคัญที่สุดครับ
พจนานุกรมข้อสงสัย Diccionario panhispánico de dudas(DPD)ของ RAE เขียนไว้ตรง ๆ ในหัวข้อตัวอักษร v ว่า
“No existe en español ninguna diferencia en la pronunciación de las letras b y v.”
(ในภาษาสเปนไม่มีความต่างใด ๆ เลยในการออกเสียงตัวอักษร b กับ v)“no es propio de nuestra lengua articular la v como labiodental, es decir, apoyando los dientes superiores en el labio inferior”
(การออกเสียง v โดยเอาฟันบนแตะริมฝีปากล่างไม่ใช่ลักษณะของภาษาเรา)※อ้างอิง「Real Academia Española, Diccionario panhispánico de dudas, «v»」
ใช่เลยครับ! ให้อ่านว่า 「เบ-โมส」 ไปเลย
DPD ถึงกับยกตัวอย่างว่าคู่คำอย่าง baca กับ vaca ออกเสียงเหมือนกันเป๊ะทุกประการ — สำหรับหูเจ้าของภาษา สองคำนี้แยกไม่ออกเลยครับ
คนไทยที่เรียนภาษาอังกฤษมาก่อนจะติดเอาฟันแตะปากโดยไม่รู้ตัว ส่วนคนที่อ่านตามตัวสะกดไทยจะออกเป็น「เว」— ทั้งสองแบบผิดทั้งคู่นะครับ
2. ตัว s ท้ายคำต้องออกเสียงให้ครบ ทั้งสองที่
คำนี้มีตัว s ท้ายคำถึงสองที่คือ nos และ vemos ครับ
ภาษาไทยไม่มีเสียง「ส」เป็นตัวสะกด เวลาเราเจอ s ท้ายคำ ลิ้นจะเผลอปิดกลายเป็นเสียง「ด/ต」ทันที คือกลายเป็น「โนด เบโมด」ซึ่งเจ้าของภาษาจะฟังไม่ออกเลยครับ
วิธีแก้คือปล่อยลมให้รอดออกไปตอนท้าย อย่าเพิ่งปิดลิ้น นึกภาพเสียงงูขู่ต่อท้ายเบา ๆ ก็ได้ครับ
3. ลงน้ำหนักที่พยางค์「เบ」
คำว่า vemos ลงท้ายด้วยตัว s จึงเข้ากฎที่ให้ลงน้ำหนักเสียงที่พยางค์รองสุดท้าย และเพราะเป็นไปตามกฎอยู่แล้ว จึงไม่ต้องเขียนรูปเน้นเสียง (acento) กำกับครับ
ทั้งประโยคมี 3 พยางค์คือ nos ‧ ve ‧ mos โดยพยางค์ที่แรงที่สุดคือ ve ครับ
⇒ 「โนส เบ-โมส」(3 พยางค์/v ออกเสียงเหมือน b/ลงน้ำหนักที่ เบ/ตัว s ท้ายคำต้องมีลมออกทั้งสองที่)
⇒ สัทอักษร: /nos ˈbe.mos/
เพิ่มอีกเรื่องสำหรับตอนฟังนะครับ
ในบางถิ่น เช่น แถบทะเลแคริบเบียนหรือทางใต้ของสเปน เจ้าของภาษาจะกลืนเสียง s ท้ายคำจนเหลือแค่ลมเบา ๆ ฟังเผิน ๆ เหมือน「โน เบโม」เลยครับ
ถ้าฟังแล้วรู้สึกว่า「ไม่เห็นมีเสียง ส เลย」อย่าเพิ่งคิดว่าตัวเองฟังผิดนะครับ — แต่ตอนเราพูดเอง ออกให้ครบไว้ก่อนปลอดภัยที่สุด
ตระกูล「nos vemos + …」— เติมคำท้ายเดียว เปลี่ยนได้ทั้งประโยค
ข่าวดีสำหรับผู้เริ่มต้นคือ nos vemos ไม่ได้ใช้โดด ๆ อย่างเดียวครับ
เพราะมันเป็นประโยคเต็มอยู่แล้ว เราจึงเอาคำบอกเวลาหรือสถานที่ไปต่อท้ายได้อย่างอิสระ เหมือนต่อเลโก้เลยครับ
・Nos vemos.(แล้วเจอกันนะ)
※รูปพื้นฐาน ใช้ได้ทุกสถานการณ์ ไม่ต้องรู้ว่าจะเจอกันเมื่อไหร่
・Nos vemos pronto.(เจอกันเร็ว ๆ นี้นะ)
※RAE นิยาม pronto ว่า「เร็วกว่าที่คาดไว้/อย่างรวดเร็ว」⇒ อบอุ่นขึ้นมาทันที
・Nos vemos luego.(ไว้เจอกันทีหลังนะ)
※luego = ทีหลัง เป็นคำเดียวกับใน hasta luego
・Nos vemos al rato.(เดี๋ยวเจอกันนะ)
※RAE นิยาม al rato ว่า「หลังจากนั้นไม่นาน」ส่วน DEM(พจนานุกรมสเปนเม็กซิโก)เขียนว่า「ในเวลาอันสั้น」พร้อมตัวอย่าง “Al rato vamos a comer”(เดี๋ยวเราไปกินข้าวกัน)และยังนิยมพูดเป็นรูปย่อว่า al ratito ด้วย
・Nos vemos mañana.(เจอกันพรุ่งนี้นะ)
※ใช้เมื่อรู้แน่ว่าพรุ่งนี้เจอกันอีก เช่น เพื่อนร่วมงาน เพื่อนร่วมคลาส
・Nos vemos el lunes.(เจอกันวันจันทร์นะ)
※เปลี่ยนเป็นวันไหนก็ได้ตามใจ
・Nos vemos en la escuela.(เจอกันที่โรงเรียนนะ)
※ต่อด้วยสถานที่ก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นเวลาเสมอไป
・Ahí nos vemos.(แล้วเจอกันนะ/เจอกันตรงนั้นนะ)
※NGLE บันทึกรูปนี้ไว้คู่กับ nos vemos เลย ในเม็กซิโกใช้บ่อยมากในความหมาย「แล้วเจอกัน」เฉย ๆ
งั้นก็พูด nos vemos เปล่า ๆ ไปเลยครับ นั่นแหละคือคำตอบ
รูปเปล่า ๆ ไม่ได้ผูกมัดคุณกับวันเวลาไหนเลย — จะเจอกันพรุ่งนี้ หรืออีกสามปีก็พูดคำนี้ได้ทั้งนั้น
คำบอกเวลาที่ต่อท้ายเป็นแค่ของแถมครับ ใส่เมื่อรู้ ไม่ใส่ก็ไม่ผิดอะไรเลยนะครับ
nos vemos pronto แปลว่าอะไร? ต่างจาก nos vemos เปล่า ๆ ตรงไหน
ในบรรดาตระกูลทั้งหมด nos vemos pronto เป็นตัวที่คนไทยค้นหากันเยอะที่สุด เลยขอแยกออกมาอธิบายเป็นพิเศษครับ
pronto เป็นคำวิเศษณ์ที่ RAE ให้ความหมายไว้ว่า ”Antes de lo que se espera”(เร็วกว่าที่คาดไว้)และ ”rápidamente”(อย่างรวดเร็ว)ครับ
เพราะฉะนั้น nos vemos pronto =「เจอกันเร็ว ๆ นี้นะ」「อีกไม่นานเจอกันนะ」
แต่สิ่งที่ผมอยากให้เก็บกลับไปจริง ๆ ไม่ใช่คำแปลนะครับ แต่เป็นน้ำเสียง
คำว่า pronto ไม่ได้เป็นการนัดหมายว่าจะเจอกันวันไหน — มันคือการบอกว่า「ฉันอยากเจอเธออีกเร็ว ๆ นี้นะ」 ต่างหาก
พูดง่าย ๆ คือมันเป็นความรู้สึก ไม่ใช่ตารางเวลา เพราะฉะนั้นถ้าเขาพูด nos vemos pronto แล้วไม่ได้เจอกันอีกสามเดือน ก็ไม่ได้แปลว่าเขาโกหกนะครับ
เทียบได้เห็นภาพมากครับ! ตรงกันเป๊ะเลย
เพราะฉะนั้นให้ใช้ nos vemos pronto ตอนที่อยากให้อีกฝ่ายรู้สึกอบอุ่น เช่น ปิดท้ายแชท ปิดท้ายวิดีโอคอลกับเพื่อน หรือลาคนที่เพิ่งสนิทกัน
ส่วนถ้าเป็นความสัมพันธ์แบบงาน ๆ ที่ไม่ได้ใกล้ชิดขนาดนั้น ใช้ nos vemos เปล่า ๆ จะพอดีตัวกว่าครับ
nos vemos กับ hasta luego ต่างกันยังไง? เลือกใช้ตัวไหนดี
คำถามนี้มาแน่นอนครับ เพราะสองคำนี้เป็นคำลาที่ได้ยินบ่อยที่สุดพอ ๆ กัน
คำตอบอยู่ที่โครงสร้างข้างใน ซึ่งต่างกันคนละขั้วเลยครับ
NGLE แยกคำลาภาษาสเปนไว้เป็น 2 ตระกูลใหญ่ครับ
hasta luego อยู่ในตระกูล grupos preposicionales lexicalizados(กลุ่มคำบุพบทที่กลายเป็นสำนวน)— ตระกูลนี้ไม่มีกริยาเลย มีแค่「จนถึง」+「ทีหลัง」
nos vemos อยู่ในตระกูล oraciones exclamativas lexicalizadas(ประโยคอุทานที่กลายเป็นสำนวน)— ตระกูลนี้เป็นประโยคเต็ม มีทั้งคนทำและกริยาอยู่ข้างใน
ต่างครับ และเป็นความต่างที่ใช้เลือกคำได้จริง ๆ
hasta luego พูดถึงแค่เวลา ไม่ได้เอ่ยถึงคนเลยสักคน ⇒ เป็นกลาง เรียบร้อย ใช้กับใครก็ได้
nos vemos มีคำว่า「เรา」อยู่ในประโยค ⇒ มันดึงอีกฝ่ายเข้ามาอยู่ในประโยคเดียวกับเรา เลยอุ่นกว่าและเป็นส่วนตัวกว่า
เทียบกับภาษาไทยก็ประมาณ「แค่นี้ก่อนนะ」(ไม่เอ่ยถึงใคร)กับ「เดี๋ยวเราเจอกันนะ」(มีเราอยู่ด้วย)ครับ
และมีอีกเรื่องที่ผู้เริ่มต้นมักกังวลเกินจำเป็นครับ — เรื่องความสุภาพ
ในภาษาสเปน พอมีคำกริยาโผล่มาเมื่อไหร่ ปกติเราจะถูกบังคับให้เลือกทันทีว่ามองอีกฝ่ายเป็น tú(สนิท)หรือ usted(สุภาพ)เช่นคำลา cuídate ที่ต้องเปลี่ยนเป็น cuídese เมื่อพูดกับผู้ใหญ่
แต่ nos vemos ผันตามประธาน「พวกเรา」ไม่ได้ผันตามอีกฝ่าย จึงไม่ได้ประกาศออกไปเลยว่าเรามองเขาเป็น tú หรือ usted
ผลก็คือ — มีกริยาก็จริง แต่ไม่มีทางเลือกผิดครับ
สรุปความต่าง nos vemos กับ hasta luego
●nos vemos⇒「เอ่ยถึง「เรา」และการเจอกัน」=อุ่นกว่า เป็นส่วนตัวกว่า เหมาะกับคนที่น่าจะได้เจอกันอีก
●hasta luego⇒「เอ่ยถึงแค่เวลา ไม่เอ่ยถึงคน」=เป็นกลางกว่า ใช้กับคนแปลกหน้าหรือในร้านค้าได้ลื่นกว่า
※ทั้งคู่ไม่ต้องเลือก tú หรือ usted — hasta luego เพราะไม่มีกริยา ส่วน nos vemos เพราะกริยาผันตาม「พวกเรา」ไม่ได้ผันตามอีกฝ่าย
※ข้อต่างที่ต้องระวังข้อเดียว ⇒ nos vemos ประกาศว่า「จะได้เจอกันอีก」 ถ้ารู้ว่าไม่ได้เจอกันอีกแล้วจริง ๆ จะฟังขัด ๆ ส่วน hasta luego เบากว่าและไม่ค่อยสะดุด
ใครที่ยังไม่ได้อ่านเรื่อง hasta luego แนะนำให้อ่าน บทความเรื่อง hasta luego แปลว่าอะไร ความหมายและวิธีตอบ ประกอบด้วยนะครับ พออ่านคู่กันแล้วจะเห็นภาพของคำลาภาษาสเปนทั้งระบบเลยครับ
ตอบ nos vemos ว่าไง? — ตอบด้วยคำลาอีกคำ จบเลย
มาถึงคำถามที่ผู้เริ่มต้นเครียดที่สุดครับ — เขาพูด nos vemos ใส่เรา แล้วเราตอบว่าอะไรดี?
คำตอบสั้น ๆ คือ ตอบด้วยคำลาอีกคำหนึ่ง แค่นั้น ครับ
ตรงนี้มีคำอธิบายทางไวยากรณ์รองรับอยู่ด้วยนะครับ
NGLE เรียกคำทักทายและคำลาพวกนี้ว่า ”interjecciones formularias”(คำอุทานแบบสูตรสำเร็จ)และอธิบายว่ามันคือ「พฤติกรรมทางสังคมที่ถูกกำหนดรูปแบบทางภาษาไว้แล้ว」
พูดอีกอย่างคือ — มันเป็นพิธีกรรม ไม่ใช่คำถาม เขาไม่ได้ต้องการข้อมูลอะไรจากเราเลย แค่โยนสูตรสำเร็จกลับไปก็ครบถ้วนแล้วครับ
ไม่เลยครับ! เป็นวิธีที่เป็นธรรมชาติที่สุดด้วยซ้ำ
เพราะมันเป็นพิธีกรรม การพูดคำเดียวกันกลับไปจึงไม่ได้ดูซ้ำซากเลยแม้แต่นิดเดียว — เหมือนเวลาคนไทยไหว้ตอบคนที่ไหว้เรา ไม่มีใครคิดว่าไหว้ตอบแล้วดูขี้เกียจใช่ไหมครับ
แต่ถ้าอยากมีลูกเล่นขึ้นมาอีกหน่อย ก็มีตัวเลือกอีกหลายคำครับ
ตัวเลือกที่ใช้ตอบได้ทันที
●Nos vemos pronto.(เจอกันเร็ว ๆ นี้นะ)⇒ เติมความอบอุ่นเข้าไปอีกขั้น
●Hasta luego.(แล้วเจอกันนะ)⇒ ตอบด้วยคำลาอีกตระกูลหนึ่ง ใช้ได้ปกติ
●Adiós.(ลาก่อนนะ)⇒ RAE นิยามว่า “U. para despedirse” ไม่ได้แปลว่าลาตลอดไปอย่างที่หลายคนกลัว
●Chao.(บาย)⇒ RAE นิยามคำนี้ว่า “Adiós o hasta luego” ตรง ๆ เลย
●Hasta mañana.(เจอกันพรุ่งนี้นะ)⇒ ใช้เมื่อรู้แน่ว่าพรุ่งนี้เจอกันอีก
●Que te vaya bien.(ขอให้ทุกอย่างราบรื่นนะ)⇒ NGLE จัดวลีนี้เป็นคำลาสูตรสำเร็จอีกตัวหนึ่ง
●Igualmente.(เช่นกันครับ)⇒ ใช้ตอบเมื่ออีกฝ่ายอวยพรอะไรมาก่อน
ตัวอย่างบทสนทนาจริง
【แบบพื้นฐานที่สุด】
A: —Nos vemos.(แล้วเจอกันนะ)
B: —Nos vemos.(เจอกันนะ)【ตอบด้วยคำลาอีกตระกูล】
A: —Nos vemos.(แล้วเจอกันนะ)
B: —Hasta luego.(แล้วเจอกันนะ)【รู้ว่าพรุ่งนี้เจอกันอีก】
A: —Nos vemos mañana.(เจอกันพรุ่งนี้นะ)
B: —Sí, hasta mañana.(ครับ เจอกันพรุ่งนี้)【เติมความอบอุ่น】
A: —Nos vemos pronto.(เจอกันเร็ว ๆ นี้นะ)
B: —Claro, nos vemos. Que te vaya bien.(ได้เลย เจอกันนะ ขอให้ทุกอย่างราบรื่น)【นัดกันเรียบร้อยแล้ว】
A: —Entonces, nos vemos en el café a las seis.(งั้นเจอกันที่ร้านกาแฟหกโมงนะ)
B: —Perfecto. Ahí nos vemos.(เยี่ยม เจอกันตรงนั้น)
ขอเตือนกับดัก 3 ข้อของผู้เริ่มต้นนะครับ
① อย่าตอบว่า ”Sí.”(ครับ/ใช่)เดี่ยว ๆ — เพราะ nos vemos ไม่ใช่คำถาม ตอบว่า「ครับ」ลอย ๆ จะแปลกทันที(ถ้าจะใช้ ให้ต่อคำลาท้ายด้วย เช่น Sí, nos vemos)
② อย่าถามกลับว่า ”¿Cuándo?”(เมื่อไหร่?) — เขาไม่ได้กำลังนัดหมายกับเรา แค่กล่าวลา ถามจริงจังไปจะกลายเป็นบรรยากาศอึดอัด
③ อย่าตอบว่า ”Gracias.”(ขอบคุณ)เดี่ยว ๆ — เขาไม่ได้ทำอะไรให้เรา ถ้าอยากพูดจริง ๆ ให้ต่อท้ายด้วยคำลา เช่น ”Gracias, nos vemos.” ครับ
เป็นกันเยอะมากครับ ไม่ต้องเขินเลย
วิธีแยกง่าย ๆ คือดูว่ามีคำบอกเวลาหรือสถานที่ต่อท้ายไหม — nos vemos เปล่า ๆ คือคำลา แต่ nos vemos el viernes a las siete คือการนัดจริงครับ
ยิ่งต่อท้ายละเอียดเท่าไหร่ ยิ่งเป็นการนัดจริงมากเท่านั้น — จำหลักนี้ไว้หลักเดียวก็เอาตัวรอดได้แล้วครับ
เจาะลึกคำว่า ver — รากละตินที่ซ่อนอยู่ในคำที่คนไทยใช้ทุกวัน
ถึงตรงนี้เราเข้าใจการใช้งานครบแล้ว ทีนี้มาดูเบื้องลึกของกริยา ver กันบ้างครับ
RAE ระบุที่มาของ ver ไว้สั้น ๆ ว่า ”Del lat. vidēre” คือมาจากคำละติน vidēre ที่แปลว่า「เห็น」 ครับ
จับได้แล้วครับ! คำนั้นคือ 「วิดีโอ」 นั่นเอง
video ในภาษาละตินคือรูปที่ผันตามประธาน「ผม」ของ vidēre — แปลตรงตัวว่า「ผมเห็น」 ครับ
แปลว่าทุกครั้งที่คุณพูดคำว่า「วิดีโอ」คุณกำลังพูดประโยคภาษาละตินอยู่โดยไม่รู้ตัวเลยนะครับ
และรากนี้ยังแตกลูกหลานออกไปอีกเยอะมากครับ
คำว่า vista(การมองเห็น)ที่เราเจอกันไปตอนต้นบทความ RAE ก็ระบุที่มาไว้ว่า ”der. del lat. vidēre” คือมาจากรากเดียวกันเป๊ะ
ตรงนี้แหละที่ผมว่าสวยมากครับ — ลองนึกย้อนกลับไปตอนต้นบทความนะครับ
RAE นิยาม nos vemos = hasta la vista ใช่ไหมครับ
แล้วทั้ง vemos และ vista ก็มาจากราก vidēre เหมือนกัน — พจนานุกรมกำลังอธิบายคำหนึ่งด้วยพี่น้องของมันเองอยู่
ต่างกันแค่ฝั่งหนึ่งเป็นกริยา อีกฝั่งเป็นคำนามเท่านั้นเองครับ
สรุปได้เฉียบมากครับ! ผมชอบคำว่า「แต่งตัวคนละแบบ」นะ
และนี่คือเหตุผลที่ผมชอบสอนคำลาผ่านรากศัพท์ครับ — จำรากเดียว ได้คำเป็นพวง
รากนี้ยังโผล่ในคำที่คนไทยคุ้นอีกเพียบ เช่น visión(การมองเห็น)televisión(โทรทัศน์ = มองจากที่ไกล)evidencia(หลักฐาน = สิ่งที่เห็นได้ชัด)ครับ
ที่มาของ ”nos vemos”
ภาษาละติน vidēre(เห็น)
↓
ภาษาสเปน ver(เห็น/เจอ)
↓(ผันตามประธาน nosotros = พวกเรา)
vemos(พวกเราเห็น/พวกเราเจอ)
↓(เติม nos ที่แปลว่า「กันและกัน」เข้าไปข้างหน้า)
nos vemos(พวกเราเจอกัน ⇒ แล้วเจอกันนะ)
※พี่น้องร่วมรากที่คนไทยรู้จักดี ⇒ vídeo(=「ผมเห็น」ในภาษาละติน)/vista/visión/televisión
ใช้ nos vemos ตอนไหนได้บ้าง? และตอนไหนที่ควรคิดอีกที
มาถึงส่วนที่เอาไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวันครับ
✅ สถานการณ์ที่ใช้ได้สบายมาก
- ลาเพื่อน:สถานการณ์พื้นฐานที่สุด ใช้ได้ 100%
- เลิกเรียน ออกจากที่ทำงาน:กับคนที่พรุ่งนี้ก็เจอกันอีก เหมาะมาก(ต่อท้ายด้วย mañana ยิ่งดี)
- จบวิดีโอคอล:ปิดบทสนทนาได้ลื่นและอบอุ่น
- จบแชท:พิมพ์คำนี้แล้วจบเลย ไม่ต้องต่ออะไรอีก
- ลาคนที่เพิ่งรู้จักในงานอีเวนต์:มีนัยว่า「ไว้เจอกันอีกนะ」ในตัว จึงให้ความรู้สึกเปิดกว้าง
- พูดกับคนที่อาวุโสกว่าหรือหัวหน้า:กริยาผันตาม「พวกเรา」จึงไม่ต้องเลือก tú หรือ usted ⇒ ไม่มีทางเลือกผิด
⚠️ สถานการณ์ที่ควรคิดอีกที
- ตอนที่รู้แน่ ๆ ว่าจะไม่ได้เจอกันอีกแล้ว:เพราะคำนี้ประกาศว่า「จะได้เจอกันอีก」อยู่ในตัว จะฟังขัด ๆ ⇒ ใช้ adiós จะพอดีกว่า
- ลาพนักงานร้านที่ไม่รู้จักและคงไม่ได้เจออีก:ไม่ถึงกับผิด แต่ hasta luego จะเป็นกลางและลื่นกว่า
- งานศพ / โอกาสไว้อาลัย:คำลาแบบสบาย ๆ ไม่เข้ากับบรรยากาศ
- อีเมลทางการ / จดหมายธุรกิจ:ภาษาเขียนที่เป็นทางการจะใช้วลีปิดท้ายเฉพาะทาง เช่น Atentamente(ด้วยความเคารพ)หรือ Saludos cordiales มากกว่า
ไม่เสียมารยาทเลยครับ สบายใจได้
อย่างมากก็แค่ฟังดูมองโลกในแง่ดีไปนิดหนึ่งเท่านั้นเอง — และหลายครั้งความรู้สึกแบบนั้นกลับกลายเป็นเรื่องที่อบอุ่นด้วยซ้ำครับ
คำลาไม่มีคำไหน「ผิด」จนถึงขั้นทำให้ความสัมพันธ์พังหรอกครับ ที่ผมยกมาเป็นแค่การเลือกให้พอดีตัวขึ้นเท่านั้น อย่ากลัวจนไม่กล้าพูดนะครับ
สรุป: nos vemos แปลว่าอะไร และใช้ยังไงให้เป็นธรรมชาติ
สรุปเนื้อหาทั้งหมดของ nos vemos ครับ
⇒ RAE เก็บไว้ในหัวคำ ver โดยนิยามว่า “expr. hasta la vista” และ hasta la vista ก็นิยามว่า “expr. U. para despedirse”(สำนวนที่ใช้กล่าวคำลา)
●โครงสร้าง ⇒ nos(กันและกัน)+ vemos(ver ผันตาม nosotros)⇒ nos ทำหน้าที่เหมือนคำว่า「กัน」ในภาษาไทย ต่างกันแค่ตำแหน่ง(สเปนอยู่หน้ากริยา ไทยอยู่หลัง)
●จุดสำคัญที่สุด ⇒ เป็นรูปปัจจุบันแต่หมายถึงอนาคต(NGLE เรียกว่า presente prospectivo)⇒ เหมือนภาษาไทยที่พูดว่า「พรุ่งนี้เจอกันนะ」โดยไม่ต้องใส่「จะ」
●การออกเสียง ⇒ v ออกเสียงเหมือน b(DPD ระบุว่า b กับ v ออกเสียงไม่ต่างกันเลย)/ตัว s ท้ายคำต้องมีลมออกทั้งสองที่/ลงน้ำหนักที่ เบ ⇒ /nos ˈbe.mos/
●ตระกูล「nos vemos + …」 ⇒ nos vemos pronto(เจอกันเร็ว ๆ นี้)/luego/al rato/mañana/el lunes/en la escuela/ahí nos vemos ต่อท้ายได้อิสระ
●ต่างจาก hasta luego ⇒ hasta luego ไม่มีกริยา เอ่ยถึงแค่เวลา จึงเป็นกลางกว่า/nos vemos มี「เรา」อยู่ในประโยค จึงอุ่นและเป็นส่วนตัวกว่า ※ทั้งคู่ไม่ต้องเลือก tú หรือ usted
●วิธีตอบ ⇒ ตอบ nos vemos กลับไปคำเดียวกันได้เลย หรือใช้ hasta luego/adiós/chao/que te vaya bien ⚠️ อย่าตอบ Sí เดี่ยว ๆ และอย่าถามกลับว่า ¿Cuándo?
●ที่มา ⇒ ver มาจากภาษาละติน vidēre(เห็น)รากเดียวกับ vista/visión/vídeo(=「ผมเห็น」ในภาษาละติน)
นั่นแหละครับแก่นของบทความนี้เลย!
และผมอยากฝากไว้อีกอย่างนะครับ — คำลาไม่ได้เป็นแค่คำศัพท์คำหนึ่ง แต่มันคือประโยคสุดท้ายที่อีกฝ่ายจะจำได้
พูด nos vemos ออกไปได้อย่างไม่ลังเลเมื่อไหร่ บทสนทนาภาษาสเปนของคุณจะจบสวยทุกครั้งเลยครับ
ขอให้สนุกกับการเรียนภาษาสเปนนะครับ ¡Nos vemos pronto!
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของชุดคำบอกลาภาษาสเปน อ่านภาพรวมคำบอกลาทั้ง 4 แบบเทียบกันได้ที่「วิธีบอกลาภาษาสเปน! รวมคำบอกลา 4 แบบ hasta luego / nos vemos / cuídate / ahí nos vidrios」ครับ
「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, ver(https://dle.rae.es/ver)」
「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, vista(https://dle.rae.es/vista)」
「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, pronto, ta(https://dle.rae.es/pronto)」
「Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, rato(https://dle.rae.es/rato)」
「Real Academia Española, Diccionario panhispánico de dudas, v(https://www.rae.es/dpd/v)」
「Real Academia Española y Asociación de Academias de la Lengua Española, Nueva gramática de la lengua española, §16.5 Los pronombres recíprocos(https://www.rae.es/gramática/sintaxis/los-pronombres-recíprocos)」
「Real Academia Española y Asociación de Academias de la Lengua Española, Nueva gramática de la lengua española, §23.6 El presente (canto) (II)(https://www.rae.es/gramática/sintaxis/el-presente-canto-ii)」
「Real Academia Española y Asociación de Academias de la Lengua Española, Nueva gramática de la lengua española, §32.6 Interjecciones apelativas(https://www.rae.es/gramática/sintaxis/interjecciones-apelativas)」
「El Colegio de México, Diccionario del español de México, ver/rato(https://dem.colmex.mx/ver/ver)」